— GESTAPÓ —
Leirburšur eftir sjįlfan mig
» Gestapó   » Kvešist į
        1, 2, 3  
 • LOKAŠ •  Senda skilaboš Senda póst
Blöndungur 25/1/09 02:27

Svona almennt finnst mér alltaf hįlf kaušalegt aš stušla hv- meš k-, svona kannski af žvķ aš ég er bęši Sunnlendingur og snobbari. En hvaš varšar meint hugsanlegt aukastušlapar, žį finnst mér oft sem h-hljóš sem hverfa innundir samhljóšana į eftir sér (einsog h ķ hér og hlżst), aš žau varla myndu ganga sem almennilegir stušlar, žvķ aš h-įiš er svo veikburša eitthvaš. Svona einsog aš stušla j- į móti ķ-.
En vķsan er öll hin glęsilegasta; kennd og rekin, gott ef ekki tennt lķka. Žaš er loksins aš sést skįldskapur meš kenningum; žęr hljóta aš verša hiš mikilveršasta ķ hįstigi skįldskapar. Kvęšageršin mun komast į annaš og hęrra stig žį og žegar skįldin fara aš eiga létt meš aš nota kenningar, verša óhrędd viš aš nota žęr, og lesendur geta skiliš žęr, meštekiš og metiš įn erfišleika.

 • LOKAŠ •  Senda skilaboš Senda póst
The Shrike 25/1/09 03:00

Aldrey hef ég neina kenningu skiliš, enda bara aumur oršapśslari.

 • LOKAŠ •  Senda skilaboš Senda póst
hlewagastiR 25/1/09 03:19

Vangaveltur Blöndungs eru allrar athygli veršar. H-stušlun og H-stafsetning er undarlegt žing.

Eftirfarandi klasar innihalda ekkert h-hljóš:
'hj' = sama hljóš og [j], bara óraddaš . Ekkert [h] į undan.
'hl' = sama hljóš og [l], bara óraddaš. Ekkert [h] į undan
'hn' = sama hljóš og [n], bara óraddaš. Ekkert [h] į undan.
'hv' = [kv] (hjį flestum) en [x] eša [xw] (hjį sumum Sunnlendingum). Ekkert [h] į undan (hjį neinum).

Žessi röddunarmunur er sį sami og ķ pörunum:
f ('finna') : v ('vinna')
ž ('hę žiš') : š ('hęšiš)
r ('vers') : r ('vera')
g ('lagt') : g ('laga')

Engum dytti ķ hug aš rita fyrri oršin ķ žessum pörum:
-'hvinna'“(='finna')
-'hę hšiš'
-'vehrs'
-'lahga'

Stafsetningin 'hjól', 'hlķš og 'hrķm' er žó nįkvęmlega sama fyrirbęri.

Ef ströng hljóšfręšilögmįl réšu stušlun vęru 'hj', 'hl', 'hn', 'hr' og 'hv' allt sjįlfstęšir jafngildisflokkar, ž.e.a.s. hvert žessara hljóša gęti bara stušlaš viš sig sjįlft.

Samt grįta hrķmgar hlķšar og holt um Borgarfjörš.

Žaš er nefnilega svo aš eyrum vorum žykja órödduš sérhljóš um margt minna į [h] sem er óraddaš raddbandaönghljóš. Žess vegna sęttumst viš į aš fimm sjįlfstęši hljóš ('h', 'hj', 'hl', 'hn' og 'hr') stušli saman. (Svipaš dęmi eru k-in ķ 'kar' [k] og 'ker' [c] sem eru hljóšfręšilega ólķk en deilda stafsetningartįkni og stušla saman.) Um žetta deilir enginn.

Lengi vel var fullkomlega ešlilegt aš 'hv' ętti heima meš hinum hljóšunum fimm. Svo er og ennžį fyrir žį sem hafa hv-framburš auk žess sem stafsetningin og hefšin réttlęta slķka notkun hjį kv-męltum mönnum.

Hjį okkur hinum, žessum rśmlega 99% sem hafa kv-framburš segir brageyraš aš 'hv stušli viš 'k' enda hefur oršiš fullkomiš samfall ķ framburši. Aš [k] geti stušlaš viš [c] ('kar':'ker') en megi ekki stušla viš annaš [k] ('kar':'hver') er beinlķnis absśrd.

Sjįlfur hef ég hingaš til reynt aš sętta hin andstęšu sjónarmiš (hefšina og kv-framburšinn) meš žvķ aš stušla 'hv' hvorki viš 'h' né 'k'. Žetta er žó afar takmarkandi og ķ raun ekki rökrétt heldur. Ég ķhuga žvķ alvarlega aš gera uppreisn gegn mķnum bragfręšilega og teólógķska meistara, Sveinbirni Beinteinssyni, - žó ašeins į žessu afmarkaša sviši - og fara aš stušla 'k' og 'hv' kinnrošalaust saman.

Ég višurkenni žó fullkomlega rétt manna til aš halda ķ samstušlun 'hv' og 'h' en męli eindregiš meš žvķ aš menn gęti samręmis; velji ašra hvora leišina og haldi sig viš hana. Jafnvel žótt ekki minni menn en Bólu-Hjólmar, Jónas Hall og Davķš Stefįnsson hafi allir boršiš hv-kįpuna į bįšum öxlum.

Žetta ritar ósköp śldiš, aldiš skar. • er falskonungur foršum var.
 • LOKAŠ •  Senda skilaboš Senda póst
25/1/09 14:55

‹Dįist aš vizku Hlebba›

Ég hafši gaman af hljóšfręšinni ķ Menntaskólanum, en hafši žvķ mišur ekki vit né žroska į žeim tķma til aš samręma hana bragfręšinni, sem varš mér ekki hugleikin fyrr en įriš eftir. Žvķ er afskaplega gaman aš lesa svo fręšilegan fyrirlestur um žessi mįlefni frį Hlebba nś.

hlewagastiR męlti:

Ég višurkenni žó fullkomlega rétt manna til aš halda ķ samstušlun 'hv' og 'h' en męli eindregiš meš žvķ aš menn gęti samręmis; velji ašra hvora leišina og haldi sig viš hana. Jafnvel žótt ekki minni menn en Bólu-Hjólmar, Jónas Hall og Davķš Stefįnsson hafi allir boršiš hv-kįpuna į bįšum öxlum.

Undir žetta tek ég heilshugar. Sjįlfur hef ég žann hįttinn į aš stušla hv- į móti k- og reyni eftir fremsta megni aš halda mig eingöngu viš žaš og vera žannig samkvęmur sjįlfum mér. Merkilegt žykir mér, ef satt er, aš žessir mętu meistarar hafi stušlaš hv- jöfnun höndum gegn h- og k-!

Ašgįt skal höfš ķ nęrveru sįlar.
 • LOKAŠ •  Senda skilaboš Senda póst
Ķvar Sķvertsen 25/1/09 15:13

Sko - Ef ég kęmi fram meš vķsu žar sem hv og k (jafnvel kv) žį yrši mér grżtt śt og bešinn aš reyna ekki aš yrkja aftur. Ég er einn af žeim sem ber fram hv sem hv og kv sem kv. Žetta er eins konar leti ķ oršmyndun fólks og mikill löstur. Žaš er ömurlegt aš heyra fólk sega kvar er žetta og kvernig hitt, kvaš er eittkvaš og kversu žetta. Fyrir mér stušlar h viš h og k viš k. Fyrir mér er rangt aš lįta hljóš stušla og rķma lķkt og ķ nżlegu lagi meš Leone Tinganelli žar sem Lżsi er lįtiš rķma viš Easy.

Rįšherra drykkjarmįla, spillingarmįla, ummįla og löggiltur oftślkur, kantor ķ hverri einustu andskotans messu sem haldin er og spangólari rķkisins. Forseti skįsambandsins.
 • LOKAŠ •  Senda skilaboš Senda póst
hlewagastiR 25/1/09 16:29

Ķvar Sķvertsen męlti:

Žetta er eins konar leti ķ oršmyndun fólks og mikill löstur.

Į 19. öld var algengt aš skżra framburšarbreytingar meš leti. Žaš hefur veriš hrakiš fyrir fullt og allt. Žaš er ekkert erfišara aš vera fram [x] en [kv].

Žetta ritar ósköp śldiš, aldiš skar. • er falskonungur foršum var.
 • LOKAŠ •  Senda skilaboš Senda póst
Ķvar Sķvertsen 25/1/09 16:32

hlewagastiR męlti:

Ķvar Sķvertsen męlti:

Žetta er eins konar leti ķ oršmyndun fólks og mikill löstur.

Į 19. öld var algengt aš skżra framburšarbreytingar meš leti. Žaš hefur veriš hrakiš fyrir fullt og allt. Žaš er ekkert erfišara aš vera fram [x] en [kv].

Hvaš um žaš, mér finnst ömurlegt aš fólk skuli ekki venja sig į žaš aš nota hv og kv.

Rįšherra drykkjarmįla, spillingarmįla, ummįla og löggiltur oftślkur, kantor ķ hverri einustu andskotans messu sem haldin er og spangólari rķkisins. Forseti skįsambandsins.
 • LOKAŠ •  Senda skilaboš Senda póst
Tigra 25/1/09 17:13

Ég sem noršlendingur sé ekkert aš žvķ aš hv stušli viš k. (hvort sem žaš er K eša kv)
Ég verš hinsvegar aš višurkenna aš mér žętti ljótt aš stušla t.d. hverjum viš hljótt/hlżst/hér etc... sumsé hv viš h. Žaš bara hljómar ekki rétt. Ljóš ęttu ekki aš fara eftir stafsetningu, heldur eftir framburši aš mķnu mati.

Reglur um žetta voru mismunandi į noršurlandi og į sušurlandi - žvķ framburšurinn var öšruvķsi.

Žaš er žvķ varla hęgt aš kalla žetta rétt eša rangt.

Nornakisa • Dżramįlarįšherra • Lyklavöršur Pyntingaklefans • Sérlegur Mśsaveišari Baggalśtķska Konungsdęmisins • Konunglegur listmįlari viš hiršina • Fólskulegur Ofsękjandi Žarfagreinis
 • LOKAŠ •  Senda skilaboš Senda póst
Upprifinn 25/1/09 19:49

Hafa skal žaš sem betur hljómar ķ žaš og žaš skyptiš og ekki ętla ég aš setja mig į hęrri hest en žį oršmeistara sem Hlebbi nefnir ķ sķnu fróšlega innleggi.
Hvaš Sveinbjörn Beinteinsson varšar žį hefur mér heyrst aš hann hafi nś veriš svolķtill mįlfarsfasisti, žaš er aš vķsu mjög 0ft naušsynlegt og nokkuš öruggt aš viš gętum ekki lesiš okkar frįbęru arfleifš ef žeirra hefši ekki notiš viš ķ gegn um tķšina.
En tungumįliš okkar er lifandi og žaš er takmarkaš hversu rķgneglt žaš getur veriš viš gamla tķman.

En alla vega, stušliš eftir framburši dagsins ķ dag.

Rķkissįttasemjari Baggalśtķska heimsveldisins. Vonbišill hinnar keisaralegu hįtignar, hiršskįld og varavaravarakeisari. Nķšskįld hinnar konunglegu hiršar. Nįnast óžęgilega kurteis...Besserwisser og Negradżrkari.‹Ljómar upp.›
 • LOKAŠ •  Senda skilaboš Senda póst
hlewagastiR 25/1/09 19:51

Ég er sammįla Tigru. Ég get lķka tekiš undir žaš meš Ķvari aš žaš er eftirsjį aš gamla hv-framburšinum. Mér žykir lķka eftirsjį aš vestfirskum einhljóšaframburši, hornfirskum rn-framburši, y-framburši, fornri hljóšdvöl o.s.frv.

Eftir sem įšur er žetta allt steindautt. Žó aš nokkur hundruš gamalmenni hafi enn hv-framburš og žó aš slangur ungmenna reyni aš tileinka sér hann vegna sérvisku (og fer hv-iš žį jafnan vitlaust fram) - žį er žetta steindautt. Alveg eins og y-framburšur. Okkur getur žótt žaš ömurlegt, sorglegt, skammarlegt, snautlegt og lélegt - en svona er žetta bara og viš hikum viš ekki viš aš rķma saman 'vinur' og 'hlynur'.

Žetta ritar ósköp śldiš, aldiš skar. • er falskonungur foršum var.
 • LOKAŠ •  Senda skilaboš Senda póst
Ķvar Sķvertsen 25/1/09 20:33

Ykkar mat er sem sagt aš žeir sem beri hv rétt fram séu aš strumpa falskt af žvķ aš žaš hljómar ekki rétt ķ stušlun? Djöfuls rugl er žetta. Žaš į nefnlega ekki aš skipta mįli hvort menn eru aš noršan, sunnan, austan eša vestan, kvešskapur skal lśta stafareglum framar hljóšareglum aš mķnu mati. Annars gętum viš allt eins gśteraš eftirfarandi vķsu:

Hvert fer ég aš kvarta hér
kerlingin er löt
bżšur śldiš bara smjör
og bżsna onżtt ket.

Žetta myndi gerast ef viš samžykkjum ambögur śr og mįllesti śr öllum įttum.

Rįšherra drykkjarmįla, spillingarmįla, ummįla og löggiltur oftślkur, kantor ķ hverri einustu andskotans messu sem haldin er og spangólari rķkisins. Forseti skįsambandsins.
 • LOKAŠ •  Senda skilaboš Senda póst
Wayne Gretzky 25/1/09 20:42

Ķvar Sķvertsen męlti:

Ykkar mat er sem sagt aš žeir sem beri hv rétt fram séu aš strumpa falskt af žvķ aš žaš hljómar ekki rétt ķ stušlun? Djöfuls rugl er žetta. Žaš į nefnlega ekki aš skipta mįli hvort menn eru aš noršan, sunnan, austan eša vestan, kvešskapur skal lśta stafareglum framar hljóšareglum aš mķnu mati. Annars gętum viš allt eins gśteraš eftirfarandi vķsu:

Hvert fer ég aš kvarta hér
kerlingin er löt
bżšur śldiš bara smjör
og bżsna onżtt ket.

Žetta myndi gerast ef viš samžykkjum ambögur śr og mįllesti śr öllum įttum.

Ambögur? Eru žetta ekki bara orš fyrir og eftir klofningu? ( ef žaš gildir žį meš smér - smjör )

 • LOKAŠ •  Senda skilaboš Senda póst
Regķna 25/1/09 20:47

Žaš fer ķ mķnar fķnustu aš stušla hv sem k.

Ég held ķ fullri alvöru aš žaš haldist bestur frišur meš žvķ aš stušla eins og Sveinbjörn vildi. Žaš hefur heldur ekki hingaš til žótt nein skömm af žvķ į žessum vettvangi aš vera mįlfarsfasisti.

Drottning Baggalśtķu. Varaforseti Baggalśtķu. Dulmįlssérfręšingur Hlerunarstofnunar. Meykóngur.
 • LOKAŠ •  Senda skilaboš Senda póst
Texi Everto 25/1/09 21:00

Af vķsunum skuliš žér dęma žį.

• Žetta innlegg į sér ekki endilega stoš ķ Gestapóleikanum • Söngmašur sólarlagsins og įhangandi ljósaskiptanna • Fjalldrottning Baggalśtķu • Riddarališ • Texi Everto treve ixet • Įttavillingur • Vonbišill Geitarinnar • Matętan frį Mżvatni
 • LOKAŠ •  Senda skilaboš Senda póst
Blöndungur 25/1/09 21:06

Žaš er nś kannski allt ķ lagi, aš fólk stušlii eftir sķnu eigin höfši, ef žaš er sjįlfu sér sęmilega samkvęmt, svona ķ žaš minnsta innan sama kvęšisins. En ég verš nś aš furša mig į žessum yfirlżsingum til hnjóšs hv-framburši; aš žaš séu bara gamalmenni og sérlundašir unglingar sem hafa hann viš.
Veit žaš ekki ... mį vera aš ég sé oršinn mįlhaltur af aš bśa ķ śtlöndum, og geti žannig dundaš mér viš aš nostra upp einhvern „lęršan hv-framburš“. En hvaš varšar žaš, aš hann fįist ekki réttur - ég man sjįlfur nįkvęmlega hvernig langamma bar fram hvaš og hvķtt. Svo er nś mżgrśtur af fólki sem hefur žennan framburš, og fer vel meš. Mį žar nefna ... Boga Įgśstsson fréttamann.

 • LOKAŠ •  Senda skilaboš Senda póst
hlewagastiR 25/1/09 22:12

Ķvar Sķvertsen męlti:

Ykkar mat er sem sagt aš žeir sem beri hv rétt fram séu aš strumpa falskt af žvķ aš žaš hljómar ekki rétt ķ stušlun?

Nei, žetta er śtśrsnśningur af žinni hįlfu, Ķvar. Ég hef a.m.k. alls ekki haldiš žvķ fram heldur tók ég sérstaklega fram aš ég višurkenndi forna stušlun.

Ķvar Sķvertsen męlti:

Žaš į nefnlega ekki aš skipta mįli hvort menn eru aš noršan, sunnan, austan eša vestan, kvešskapur skal lśta stafareglum framar hljóšareglum aš mķnu mati.

Žetta er afar athyglisvert sjónarmiš en fęr ekki stašist. Bragreglur eru reglur um hrynjandi og hljómfall. Žęr eru reglur eyrans og hafa ekkert meš stafsetningu aš gera. Ef stušlar vęru enn notašir ķ enskum skįldskap (en svo var til forna og lengi fram eftir), ęttu žį 'cat', 'ceiling' og 'change' aš stušla vegna žess aš öll oršin byrja į 'c'? Vitanlega ekki!

Enn fremur mį bęta žvķ viš aš jafnvel ķ Rangarvalla- og Skaftafellssżslum - kjarnasvęši hv-framburšar - hefur yfirgnęfandi meirihluti fólks undir fimmtugu kv-framburš. Į Vestfjöršum er varla hęgt aš segja aš nokkur einasti mašur undir fimmtugu hafi einhljóšaframburš nema fįeinar hręšum sem hafa ekki alist upp viš hann en tekiš hann upp sķšar vegna sérvisku. Aš loka augunum fyrir žessu er eins og žegar Geir afneitaši kreppunni. Óskhyggjan bar stašreyndirnar ofurliši.

Žess vegna er afar hępiš aš leggja hinn fallandi framburš upp sem landshlutamįllżskur nś į dögum. Hvernig veit ég žaš? Jś, ég hef unniš sjįlfur viš rannsóknir į śtbreišslu og stöšu ķslenskra mįllżskna.

Ķvar Sķvertsen męlti:

Annars gętum viš allt eins gśteraš eftirfarandi vķsu:

Hvert fer ég aš kvarta hér
kerlingin er löt
bżšur śldiš bara smjör
og bżsna onżtt ket.

Ķvar, žessi vķsa er röksemd GEGN sjónarmiši žķnu um aš stafsetning skuli rįša. Ef ég ber fram 'smjör' žį lęt ég žaš rķma viš 'fjör'. En beri ég fram 'smér' žį lęt ég žaš rķma viš 'fer'. Eini gallinn viš žessa vķsu er aš ég hygg aš fįir hafi 'e' ķ 'ket' en jafnframt 'ö' ķ 'smjör'. Žó mį vera aš einhver tali žannig og žį er ekkert aš vķsunni.

Ķvar Sķvertsen męlti:

Žetta myndi gerast ef viš samžykkjum ambögur śr og mįllesti śr öllum įttum.

Vissulega er įstęšulaust aš taka inn sérkennilegar mįlbreytingar eša ambögur ķ kvešskap nema žį upp į grķn eins og t.d.:

Ég er fremör flįmęltör
og ferer vekeš
er ég žvķlķkt smįmęltör
og soldiš mekeš.

Hér stušlar smįmęltur mašur saman 's' og 'ž'. En žį er til žess aš taka aš smįmęli er lķtt śtbreitt talmein og engum dettur ķ hug aš stušla žannig nema ķ grķnvķsu eins og žessari.

Ķvar leggur kv-framburš aš jöfnu viš slķka mįlgalla. Hann kallar framburš um 99,5% landsmanna ambögur vegna žess aš žannig var ekki boriš fram til forna. En segšu mér žį Ķvar, eigum viš aš hętta aš lįta 'vinna' og 'kynna' rķma? Samfall 'y' og 'i' var ekkert annaš en ambaga eša mįllöstur ķ upphafi. Ķvar, fordęmir žś žį breytingu?

Žetta ritar ósköp śldiš, aldiš skar. • er falskonungur foršum var.
 • LOKAŠ •  Senda skilaboš Senda póst
25/1/09 22:27

hlewagastiR męlti:

Ég er fremör flįmęltör
og ferer vekeš
er ég žvķlķkt smįmęltör
og soldiš mekeš.

‹Brosir śt aš eyrum og lyftir bįšum höndum upp fyrir höfuš til merkis um aš sér hafi žótt žetta afskaplega fyndiš›

Ašgįt skal höfš ķ nęrveru sįlar.
 • LOKAŠ •  Senda skilaboš Senda póst
hlewagastiR 25/1/09 22:28

Blöndungur męlti:

En ég verš nś aš furša mig į žessum yfirlżsingum til hnjóšs hv-framburši; aš žaš séu bara gamalmenni og sérlundašir unglingar sem hafa hann viš.

Žaš er ekki framburšinum til hnjóšs aš nęr enginn hafi hann lengur. Žaš eru blįkaldar stašreyndir žó aš nafngreina megi undantekningar. Žvert į móti er mikill missir aš ķslenska hv-framburšinum og ég vildi gjarna aš hann hefši haldist mešal žjóšarinnar.
Sama į viš um hvarf y-framburšar. Og forna hljóšdvöl ef žvķ er aš skipta. Eins žykir mér u-innskotiš, žegar 'mašr' varš 'mašur' mikiš slys.

Mér dettur samt ekki ķ hug aš taka upp žennan forna framburš.

Og hvķ skyldi ég žį heldur stušla samkvęmt honum?

Žetta ritar ósköp śldiš, aldiš skar. • er falskonungur foršum var.
LOKAŠ
        1, 2, 3  
» Gestapó   » Kvešist į   » Hvaš er nżtt?
Innskrįning:
Višurnefni:
Ašgangsorš: